Jadran topliji za stepen nego prije 15 godina

Za proteklih gotovo četiri decenije temperatura površine Jadranskog mora bilježi trend rasta za oko 0,03 stepena Celzijusova godišnje, pokazuju raspoloživi podaci Zavoda za hidrometeorologiju i seizmologiju Crne Gore prikupljani u mjernoj stanici u Baru u periodu od 1980. do 2017. godine.

Objavljeno: 19. 08. 2018 - 00:30

Svaka dekada u tom nizu mjerenja pokazala je višu prosječnu temperaturu od prethodne, saopštila je Pobjedi Mirjana Ivanov, načelnica Odsjeka za primijenjenu meteorologiju u ZHMS-u. MJERENJA

- U periodu 2011-2017. srednja godišnja temperatura površine mora je prevazišla onu iz perioda 2001-2010. koja je bila proglašena najtoplijom dekadom na globalnom nivou, a i kod nas. Dakle, u toj dekadi, srednja godišnja temperatura površine mora iznosila je 18,3, a maksimalna temperatura je bila 28,3 C, 2005. godine. Već u sedmogodišnjem periodu (2011-2017) srednja godišnja temperatura iznosi 18,9 stepeni, a do sada najviša izmjerena temperatura površine mora je 28,5 stepeni Celzijusa, 2012. godine.

Ako se ovako nastavi, vrlo je moguće da će dekada 2011-2020. biti toplija od prethodne – kazala je Ivanov. Prema njenim riječima, ove godine su temperature mora bile više od 20 stepeni već od kraja marta i dostizale 24,8 stepeni krajem aprila. Temperatura površine mora je dostizala do 27,5 Celzijusa. Ivanov ističe da se prognozira da bi koncem ove dekade mogle da budu dostignute vrijednosti koje ukazuju da je Jadran topliji za cijeli stepen nego prije 15 godina. - Rezultati modela u okviru projekta AdriCosmStar pokazuju da se u periodu od 2015. do 2020. godine može očekivati porast površinske temperature Jadranskog mora za oko jedan stepen u odnosu na period 2003-2008. (a prema osmatranjima srednja vrijednost za taj period je 18,4C), i brže površinske struje prvenstveno u središnjem dijelu Jadrana – objašnjava sagovornica.

NIVO MORA

Ivanov podsjeća da je jedna od ključnih posljedica globalnog zagrijavanja i povećanje nivoa mora. - Razloga koji dovode do povećanja nivoa ima više. Na prvom mjestu je termalno širenje vode, uzrokovano povećanjem temperature mora (Gregory et al., 2001).

Prema procjenama iz izveštaja IPCC-a, od projektovanog povećanja nivoa mora do kraja vijeka oko 75 odsto biće uzrokovano termalnom ekspanzijom, dok je 25 odsto uzrokovano otapanjem glečera i oblasti pod vječitim ledom (Arktik, Antarktik, Grenland) – precizira Ivanov. Prema njenim riječima, kod malih basena poput Sredozemnog i Jadranskog mora sve procjene buduće promjene nivoa mora imaju veoma mali stepen povjerenja.

- Jedan od razloga za nizak stepen povjerenja je i taj što globalni modeli imaju relativno mala razlaganja da bi pravilno razložili ovako male basene, a sa druge strane regionalni modeli nijesu u mogućnosti da na pravilan način uračunaju dio povećanja nivoa mora kao posljedicu topljenja glečera i vječitog leda koji su globalni problemi – precizira Ivanov. 

Opširnije u Pobjedi