Za 15 godina 112 napada džihadista na Zapadu

Prema analizi holandske službe bezbjednosti AIVD, u posljednjih 15 godina džihadisti su na Zapadu izvršili 112 terorističkih napada, od toga čak tri četvrtine u posljednjih pet godina. Od 112 napada koje je holandska služba bezbjednosti analizirala, 76 odsto je izvršeno do kraja i izazvali su ljudske žrtve ili materijalnu štetu.
Kako je prenijela holandska televizija NOS, veliki porast terorističkih napada od 2014. godine dovodi se u vezu sa razvojem terorističkog pokreta ID, koji se preimenovao u Islamska država.

Objavljeno: 21. 05. 2019 - 16:15
Ilustracija

U napadima je pogođeno 14 zemalja, između ostalih i Holandija, ali je 70 odsto napada izvršeno u svega četiri zemlje: u Francuskoj, Sjedinjenim Američkim Državama, Velikoj Britaniji i Njemačkoj.

Od pada tzv. Islamske države, smanjen je i broj terorističkih napada.

Od 112 napada koje je holandska služba bezbjednosti analizirala, 76 odsto je izvršeno do kraja i izazvali su ljudske žrtve ili materijalnu štetu.

U posljednjih pet godina je procenat uspješno izvršenih napada porastao na 84 odsto, dok je u 12 odsto napada bilo više od 15 ljudskih žrtava, stradalih ili ranjenih.

U najvećem broj slučajeva za terorističke napade na Zapadu odgovorni su Al Kaida i ID, ili su napadači inspirisani i ohrabreni od strane ovih terorističkih organizacija.

Posebno je ID bio uspješan u mobilizaciji simpatizera da izvrše terorističke napade u ime organizacije.

Od ukupnog broja napada, čak 80 odsto izvršeno je od strane jednog počinioca, u 41 odsto slučajeva nožem ili nekim drugim ubodnim oružjem.

U prvih 10 godina je relativno često korišćen eksploziv, posljednjih pet godina znatno manje.

U istom periodu uočen je novi teroristički fenomen - upotreba motornog vozila kao oružja. Od 2014. do 2018. godine je u 17 odsto napada korišćeno teretno ili putničko vozilo, dok u periodu prije to gotovo uopšte nije bio slučaj.

Najviše napada na pristupačnim lokacijama

Najveći broj napada imao je cilj lako pristupačne i slabo obezbjeđene lokacije, poput pješačkih zona i trgovačkih centara, trgova i božićnih i novogodišnjih vašara koji okupljaju veliku publiku.

Iako je možda utisak drugačiji, svega šest puta je meta terorističkog napada bio javni skup: maraton u Bostonu, vatromet u Nici, atletsko takmičenje u Sjedinjenom Državama i tri puta božićni vašar.

Vojska i policija su, sa druge strane, mnogo češće bili meta napada - u čak 36 odsto slučajeva napadnuta su uniformisana lica, a procenat je najveći u posljednjih pet godina.

Prema holandskoj službi bezbjednosti, napadi na vojsku i policiju usmjereni su na uniformu a ne na osobu koja je nosi, predstavljaju napad na državni autoritet i samim tim su za teroriste opravdani.

Posebnu kategoriju napada čine napadi na ljude koje teroristi vide kao blasfemiste odnosno bogohulnike: ljude koji u njihovim očima vrijeđaju islam, Kuran ili proroka Muhameda.

Ubistvo na Tea van Goga u Holandiji 2004. godine smatra se prvim napadom na blasfemistu na Zapadu.

Gotovo svi napadi u ovoj kategoriji povezani su sa bijesom oko karikatura, kao što je crtež Danca Kurta Vestergarda ili francuski satirični časopis Šarli ebdo.

I napad nožem na Centralnoj stanici u Amsterdamu spada u ovu kategoriju, jer je napadač u Holandiju doputovao zbog konkursa za najbolju karikaturu proroka Muhameda, koji je raspisao holandski političar i lider antiislamske Partije slobode Hert Vilders.

U svojoj analizi, holandska služba bezbjednosti navela je i da cilj terorističkog napada nije uvijek jasan: informacije o tome koja teroristička grupacija preuzima odgovornost za napad nisu uvijek pouzdane, počinioci često mijenjaju izjave, a nekad i tek nakon napada izmišljaju razloge.

Napadi pojedinaca 

Pored toga, u pitanju su i napadi usamljenika koji se odazovu pozivu terorističkih organizacija da izvrše napad i koji to smatraju svojim ličnim doprinosom u borbi protiv omraženog Zapada.

Prošle godine došao je kraj takozvanom kalifatu koji je ID proglasio u Iraku i Siriji.

Direktor holandske službe bezbjednosti Shof u padu kalifata vidi objašnjenje za smanjeni broj napada izvršenih na Zapadu.

"Prijetnja od terorizma ostaje nesmanjena, ali pad kalifata je od velikog značaja. Simpatizeri ISIS-a u Evropi izgubili su vezu sa ovom terorističkom organizacijom, što je za sada među njima uzrokovalo dezorijentizaciju. Ipak, ISIS je i dalje aktivan i nastavlja u pokušajima da mobiliše pristalice, a evropski džihadisti koji su nakon pada kalifata ostali na Srednjem Istoku i dalje predstavljaju veliku prijetnju", izjavio je Shof za holandski televiziju NOS.

Publikacija holandske službe bezbjednosti ima za cilj da doprinese stvaranju objektivne slike o terorističkim napadima na Zapadu, a analiza se bavi isključivo terorističkim napadima motivisanim radikalnim islamom ili salafizmom.